Nant Gwrtheyrn
telephone 01758 750334 _     telephone post@nantgwrtheyrn.org
A
A
A
English : Gwrtheyrn
Chwilio          
Help / Cymorth

Twitter Logo Trydar

Straeon gwerin Nant Gwrtheyrn: Stori Gwrtheyrn

Mae Nant Gwrtheyrn wedi cael ei henwi ar ôl y Brenin Gwrtheyrn, brenin o Gaint a reolai’r Brydain fore yn gynnar yn y bumed ganrif ac a ddaeth i’r dyffryn mewn gwarth ar ôl bradychu ei bobl.

Mewn ymdrech i aros mewn grym, ceisiodd Gwrtheyrn gymorth milwyr cyflog Sacsonaidd, gan ei wneud ei hun yn amhoblogaidd ymysg ei bobl. Yn fuan ar ôl i’r Sacsoniaid gyrraedd, syrthiodd Gwrtheyrn mewn cariad gydag Alys Rhonwen, merch arweinydd y Sacsoniaid, Hengist, a gofynnodd am gael ei phriodi.

I ddathlu, trefnodd Hengist wledd ar gyfer Gwrtheyrn, ei filwyr cyflog a Brythoniaid pwerus eraill.

Ond cynllwyniodd Hengist yn gyfrwys i lofruddio’r Brythoniaid, ac ar ei orchymyn cododd pob Sacson a thrywanu’r Brython oedd yn eistedd wrth ei ymyl.

Wedi’i syfrdanu gan y fath frad, ffôdd Gwrtheyrn i’r Nant lle y treuliodd weddill ei ddyddiau mewn gofid.

Dywed rhai mai ei gam farn ef oedd yn gyfrifol am adael i’r Sacsoniaid gipio grym a goresgyn y rhan fwyaf o’r hyn sydd bellach yn Lloegr. Gwrtheyrn gafodd y bai ac mae iddo enw drwg mewn hanes fel y brenin Brythonig a fradychodd ei bobl ei hun i’r Sacsoniaid.

Cynghorwyd Gwrtheyrn gan ei dderwyddon i “fynd i gornel bellaf dy wlad a chodi caer yno”. Teithiodd Gwrtheyrn drwy Ganolbarth Cymru i fynyddoedd Eryri a dechreuodd godi ei gaer yno. Fodd bynnag, bob tro roedd yn ceisio ei hadeiladu, byddai’r gaer yn dymchwel ac yn diflannu mewn rhyw ffordd ddirgel. O’r diwedd daeth Gwrtheyrn o hyd i fachgen a oedd heb dad, dewin ifanc o’r enw Emrys Wledig, a chafodd gymorth ganddo. Fe ddywedodd Emrys wrth y brenin fod llyn o dan sylfeini’r gaer lle’r oedd dwy ddraig yn cysgu, un wen yn cynrychioli’r Sacsoniaid a draig goch y Gymru newydd. Gwagiodd Gwrtheyrn y llyn a dechreuodd y dreigiau ymladd yn yr awyr. Y ddraig goch a orfu. Cododd y dewin ei gaer ei hun gyferbyn â’r llyn – Llyn Dinas ger Beddgelert – ac ers hynny gelwir y lle yn Dinas Emrys. Cafodd Gwrtheyrn ei orfodi i fynd “tua’r gogledd”.

Dywedir bod Gwrtheyrn wedi ymgartrefu yn Nant Gwrtheyrn lle y byddai’n sicr o fod wedi dod o hyd i ddigon o haearn i arfogi byddin. Mae dwy fersiwn o’r hyn a ddigwyddodd iddo wedyn. Yn ôl y fersiwn gyntaf, anfonodd Duw dân o’r nefoedd i’w losgi, a hynny o bosib ar ffurf mellten, gan fod llawer o stormydd mellt a tharanau yn Nant Gwrtheyrn. Fel roedden nhw’n ceisio dianc, lladdwyd Gwrtheyrn a’i fab, Gwrthefyr Fendigaid, gan Garmon, un o’r arweinwyr lleol.

Yn ôl y fersiwn arall, torrodd Gwrtheyrn ei galon ar ôl iddo wahodd y Sacsoniaid i Brydain ac aeth i grwydro’r mynyddoedd, wedi colli ei bwyll – thema sydd i’w gweld dro ar ôl tro mewn llenyddiaeth Geltaidd. Mae prif elfennau’r straeon hyn: y tân o’r nef, y bachgen heb dad a’r gwallgofddyn yn crwydro i’w canfod mewn chwedlau eraill drwy Gymru.



Brenin Gwrtheyrn


Datblygwyd ganblahdblah
Rhif y Cwmni 03865538, Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr
Nant Gwrtheyrn, Llithfaen, Pwllheli, Gwynedd, Cymru, LL53 6NL
01758 750 334
Share Mae hyn yn
Mae’r safle yn defnyddio cwcis i storio gwybodaeth ar eich cyfrifiadur. Manylion pellach am sut i atal cwcis yn ein Polisi Cwcis
Rwy’n hapus gyda hyn
 

Cookies

What is a Cookie

A cookie, also known as an HTTP cookie, web cookie, or browser cookie, is a piece of data stored by a website within a browser, and then subsequently sent back to the same website by the browser. Cookies were designed to be a reliable mechanism for websites to remember things that a browser had done there in the past, which can include having clicked particular buttons, logging in, or having read pages on that site months or years ago.

NOTE : It does not know who you are or look at any of your personal files on your computer.

Why we use them

When we provide services, we want to make them easy, useful and reliable. Where services are delivered on the internet, this sometimes involves placing small amounts of information on your device, for example, your computer or mobile phone. These include small files known as cookies. They cannot be used to identify you personally.

These pieces of information are used to improve services for you through, for example:

  • recognising that you may already have given a username and password so you don’t need to do it for every web page requested
  • measuring how many people are using services, so they can be made easier to use and there’s enough capacity to ensure they are fast
  • analysing anonymised data to help us understand how people interact with our website so we can make them better

You can manage these small files and learn more about them from the article, Internet Browser cookies- what they are and how to manage them

Learn how to remove cookies set on your device

There are two types of cookie you may encounter when using our site :

First party cookies

These are our own cookies, controlled by us and used to provide information about usage of our site.

We use cookies in several places – we’ve listed each of them below with more details about why we use them and how long they will last.

Third party cookies

These are cookies found in other companies’ internet tools which we are using to enhance our site, for example Facebook or Twitter have their own cookies, which are controlled by them.

We do not control the dissemination of these cookies. You should check the third party websites for more information about these.

Log files

Log files allow us to record visitors’ use of the site. The CMS puts together log file information from all our visitors, which we use to make improvements to the layout of the site and to the information in it, based on the way that visitors move around it. Log files do not contain any personal information about you. If you receive the HTML-formatted version of a newsletter, your opening of the newsletter email is notified to us and saved. Your clicks on links in the newsletter are also saved. These and the open statistics are used in aggregate form to give us an indication of the popularity of the content and to help us make decisions about future content and formatting.