Thomas Pennant

Yn y 1770au, ysgrifennodd Thomas Pennant am garnedd wedi’i lleoli ger y môr yn Nant Gwrtheyrn. Credir mai bedd carreg wedi’i orchuddio â thywyrch oedd hwn mewn gwirionedd, ac fe gyfeirid ato’n lleol fel Bedd Gwrtheyrn. Yn ôl Pennant, roedd trigolion y Nant wedi agor y bedd ac wedi dod o hyd i arch yn cynnwys esgyrn dyn tal ynddo.


Thomas Pennant
Thomas Gainsborough
Gyda diolch i Amgueddfa Genedlaethol Cymru

Safle arall yn gysylltiedig â’r Brenin Gwrtheyrn oedd Castell Gwrtheyrn sydd wedi’i nodi ar hen fap plwyf o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg.


Fe wnaeth Pennant hefyd ddisgrifio trigolion y Nant:

“Mae tri theulu yn byw ar y tir fel tenantiaid, yn tyfu ŷd ac yn cadw ychydig wartheg, defaid a geifr. Maen nhw’n ei chael hi’n anodd iawn cael eu cynnyrch prin i’r farchnad.”