Y Barics

Oherwydd llwyddiant y chwareli, codwyd llety ar gyfer y gweithwyr yn agos i’r traeth. Yn swyddogol, enw’r adeilad hwn oedd Holyhead View ond enw’r bobl leol arno oedd “y barics”.

Gwyddelod oedd llawer o’r chwarelwyr cynnar, wedi croesi Môr Iwerddon i chwilio am waith oedd yn talu’n well. Cafodd rhai gweision fferm eu denu i’r chwareli hefyd gan fod cyflogau gwell i’w cael yno.

Wyddech chi?

Roedd y chwarelwyr cynnar yma yn teithio i’r Nant ar fore Llun gyda digon o fwyd am yr wythnos. Roedden nhw’n aros yn y barics ar hyd yr wythnos gan fynd adref i weld eu teuluoedd am hanner dydd ddydd Sadwrn.

Yn ystod blynyddoedd cynnar y barics, ystyrid y pentref yn lle garw ac anwaraidd i fyw ynddo. Credir mai Porth y Nant oedd y lle mwyaf annuwiol ac anwaraidd yn Llŷn ac Eifionydd gan y byddai’r gweithwyr yn treulio’u hamser yn gloddesta ac yn yfed.